Hooggerechtshof 'brengt LHBTQ+-jongeren in gevaar', zegt rechtsgeleerde — maar zijn stuk noemt zelf geen studies of cijfers

Op 31 maart 2026 besliste het Amerikaanse Hooggerechtshof in Chiles v. Salazar dat het Colorado-verbod op conversietherapie voor minderjarigen, voor zover het puur gesprekstherapie betreft, onderworpen moet worden aan de strengste constitutionele toets. Zes dagen later, op 6 april 2026, schreef hoogleraar Scott Skinner-Thompson (University of Colorado Law School) op het platform van de American Constitution Society dat deze uitspraak, in vertaling, "LHBTQ+-jongeren in gevaar brengt". Zijn onderbouwing: "robuust medisch bewijs" (vertaald) dat conversiepraktijken niet werken en schade toebrengen. Het stuk zelf noemt geen studies of cijfers; voor dat bewijs verwijst het met een link naar een eigen artikel van de auteur.

Wat het hof werkelijk besliste

De uitspraak zelf is beperkter dan de reacties erop suggereren. Het hof, met 8 tegen 1 stemmen, verklaarde niet dat conversietherapie is toegestaan. Het oordeelde dat een verbod dat uitsluitend gesprekken tussen therapeut en cliënt reguleert, een vorm van spraakregulering is — en dus onder de hoogste vorm van toetsing (strict scrutiny) valt onder het Eerste Amendement. De zaak ging terug naar de lagere rechter, die nu moet beoordelen of Colorado een dwingend overheidsbelang kan aantonen dat de wet rechtvaardigt. Dat is een juridisch-procedurele uitspraak over de grenzen van spraakregulering, geen vrijbrief voor behandelingen.

De zaak werd aangespannen door Kaley Chiles, een christelijke therapeut die aanvoerde dat de Colorado-wet haar wel toestond cliënten te bevestigen in hun seksuele gerichtheid of genderidentiteit, maar verbood om samen met een cliënt te werken aan het omgekeerde — terwijl beide gesprekken evenzeer uit woorden bestaan. Die ongelijke behandeling van spraak, afhankelijk van de richting van de uitkomst, was voor de meerderheid van het hof de kern van het probleem. Volgens de afwijkende mening van rechter Jackson hebben naast Colorado 25 andere Amerikaanse staten conversietherapie voor minderjarigen verboden; ook die verboden komen door deze uitspraak onder juridische druk te staan.

Het bewijs dat ontbreekt

Skinner-Thompson schrijft, in vertaling, dat "robuust medisch bewijs" laat zien dat conversiepraktijken "niet effectief" zijn en "psychologische schade toebrengen omdat ze iemands identiteit denigreren". Hij verwijst daarbij naar zijn eigen onderzoek, met een link naar een eigen artikel op SSRN, en naar getuigenissen van overlevenden, met een link naar een boek. Studies, cijfers of een methodologische onderbouwing worden in het stuk zelf niet genoemd; de lezer moet daarvoor doorklikken. Dat past in een patroon waarbij de stelling "de wetenschap is duidelijk" wordt ingezet als sluitstuk van een betoog, zonder dat de onderliggende data voor de lezer controleerbaar worden gemaakt. Juist in een debat waarin het Hooggerechtshof expliciet vraagt om een dwingend, goed onderbouwd overheidsbelang, is dat een zwakke basis.

De asymmetrie die de Nederlandse wet overneemt

Dezelfde onderbouwingsvraag speelt bij de Nederlandse conversiewet. Zoals eerder op deze site beschreven, brengt de wet seksuele gerichtheid en genderidentiteit onder één strafbepaling: artikel 285ba stelt handelingen strafbaar die worden verricht met het oogmerk om de seksuele gerichtheid of genderidentiteit van een minderjarige te veranderen of te onderdrukken; genderexpressie staat niet in de gepubliceerde wettekst (Staatsblad 2026, 294). En de vraag of bevestiging van een gewenste genderidentiteit zelf als een vorm van sturing kan gelden, is eerder op deze site uitgewerkt aan de hand van een concrete casus. In beide gevallen wordt één kant van een medisch-wetenschappelijk omstreden vraag — welke begeleiding bij gendertwijfel verantwoord is — stilzwijgend tot uitgangspunt van wetgeving gemaakt, zonder dat de onderliggende aanname zelf ter discussie mag staan. De Nederlandse wettekst bepaalt wel dat het oogmerk om op te roepen tot "terughoudendheid, voorzichtigheid of reflectie" ten aanzien van een sociale of medische transitie niet onder het strafbare oogmerk valt (lid 2).

Een breder patroon

Dit is geen Amerikaans probleem alleen. Een vergelijkbare analyse van hoe beleid op een onbewezen kernaanname steunt, is te vinden op genderbeleid.nl, waar wordt betoogd dat vier opeenvolgende beleidsstappen in de Nederlandse genderzorg voor jongeren stoelen op één hypothese die volgens dat artikel nooit empirisch is getoetst. Zolang criticasters van conversieverboden — en voorstanders van die verboden — zich beroepen op "de wetenschap" zonder die wetenschap te tonen, blijft het debat een geloofskwestie in plaats van een empirische discussie.

Bronnen